VIDEO


Το νέο trend της βιομηχανίας ακούει στο όνομα microtransactions και τώρα τελευταία έχει μεταλλαχθεί στα γνωστά μας πλέον loot boxes. Κάθε ΑΑΑ κυκλοφορία που «σέβεται τον εαυτό της» περιλαμβάνει πλέον loot boxes, χώρια φυσικά τα season pass και DLCs. Πριν ξεκινήσουμε όμως την κριτική μας για τη νέα αυτή πληγή της βιομηχανίας, πρέπει να πάμε πίσω και να δούμε μερικά γεγονότα.
Τα δεδομένα στην βιομηχανία των videogames έχουν αλλάξει άρδην τα τελευταία χρόνια και όσο και να εκθειάζουμε τα retro παιχνίδια, ελάχιστοι είναι αυτοί που θα ασχοληθούν και κέρδος από αυτά μόνο μια Nintendo μπορεί να δει. Ο αγώνας για μεγαλύτερες παραγωγές, πιο κινηματογραφικές, με φοβερά γραφικά και συναρπαστικό soundtrack οδήγησαν στην γιγάντωση του απαιτούμενου budget για την παραγωγή ενός σύγχρονου videogame.

Στο γράφημα βλέπετε πως ο μέσος όρος για την παραγωγή ενός ΑΑΑ PS3 παιχνιδιού είχε εκτοξευτεί στα 20εκ δολάρια από 6εκ που ήταν για το PS2, ενώ στην τρέχουσα γενιά το μέσο κόστος ενός triple A τίτλου έχει αρχίσει να προσπερνά τα 60 εκατομμύρια δολάρια, αγγίζοντας πολλές φορές τα 100+ εκατομμύρια, χωρίς να συνυπολογίζουμε το κόστος του marketing! Τίτλοι όπως τα MGS V (80εκ), The Witcher 3 (82εκ), Tomb Raider reboot (100εκ), RDR (110εκ), Destiny (142εκ), GTA V (272 εκ $ μαζί με το marketing!) είναι μερικά από τα ήδη 3-4 ετών παιχνίδια που άγγιξαν αστρονομικά κόστη, οπότε αν σκεφτούμε τα επίπεδα που  θα αγγίξουν τίτλοι όπως τα RDR 2, Destiny 2 κλπ καταλαβαίνετε πως τα νούμερα ζαλίζουν.

Ως αποτέλεσμα, αν το 2007 πουλούσες 1-2 εκατομμύρια τεμάχια ήσουν επιτυχημένος, στο 2017 όχι, χρειάζονται πολλαπλά εκατομμύρια κομμάτια για να βγάλει κέρδος ένα παιχνίδι. Ταυτόχρονα η αγορά μεγάλωσε αυξάνοντας τη ζήτηση για όλο και περισσότερα blockbusters ενώ εδώ και μια δεκαετία τουλάχιστον το κόστος αγοράς των videogames παραμένει σταθερό στα 60$/€. Τα single player παιχνίδια είναι τα πρώτα που δείχνουν καταδικασμένα, τέτοιου είδους μεγάλες παραγωγές είτε θα αποτελούν σπάνιο φαινόμενο και θα είναι κατά 99% exclusives σε μια κονσόλα, είτε θα συνεχίσουν αναγκαστικά να προσφέρουν και multiplayer κομμάτι ή να τείνουν σε open world περιβάλλοντα ώστε να μπορεί να προστίθεται εύκολα επιπρόσθετο περιεχόμενο, το γνωστό μας DLC. Τα single player παιχνίδια στηρίζονται από τη φύση τους μόνο στα τεμάχια που πουλάνε, ενώ και πάλι δεν θα είναι όλα στην αρχική τιμή των 60€ αλλά μέσα στο πρώτο τρίμηνο θα δούμε πτώση από 30-50%, στο εξάμηνο δε πλέον το -50% θεωρείται σίγουρο, δείτε το Horizon που μέσα σε ούτε 7 μήνες το δίνουν αυτές τις μέρες στο PS Store στα 29€, ήτοι 51% κάτω της αρχικής.

Όλα τα παραπάνω έχουν ως αποτέλεσμα να το έχουν γυρίσει οι εταιρείες προσφέροντας πλέον τα παιχνίδια ως υπηρεσία ή αλλιώς games as a service. Πλέον σκοπός δεν είναι μόνο οι πωλήσεις σαν τεμάχια και απόλυτους αριθμούς αλλά το όσο δυνατόν μεγαλύτερο engangement του κοινού με τον τίτλο τους και σε συνεχείς συναλλαγές χρημάτων για όσο μεγαλύτερο διάστημα γίνεται. Ο κάθε μεγάλος Publisher πλέον θέλει το δικό του Overwatch και όχι άδικα, όταν η Activision Blizzard ανακοινώνει πως για το 2016 σημείωσε τζίρο 3.6 ΔΙΣ συνολικά από microtransactions σε όλα τα προϊόντα της με κορυφή το CoD Black Ops 3, με την εταιρεία να δηλώνει πως είμαστε ακόμα στις αρχές της πλήρους εκμετάλλευσης των in game αγορών κλείνοντας με ένα «περισσότερα έρχονται».


Θα αναφέρω ως παράδειγμα τον μήνα που διανύουμε, τον Οκτώβριο του 2017. Μεγάλες κυκλοφορίες είναι τα Shadow of War, The Evil Within 2, Wolfenstein 2, Gran Turismo Sport, Assassins Creed Origins, South Park Fracture but Whole. Season Pass και loot boxes έχουν τα Shadow of War και AC Origins, Season Pass έχει το South Park και Wolfenstein 2, Deluxe edition με εξτραδάκια έχει το GT Sport και το The Evil Within 2, αν και δεν έχει ανακοινώσει κάτι, το πρώτο του μέρος είχε κανονικά season pass οπότε ίσως να δούμε και εδώ κάποιο DLC αργότερα.

Καλά όλα τα παραπάνω, άρα δηλαδή οι εταιρείες είναι άγιοι οι οποίοι πασχίζουν για περισσότερα κέρδη χωρίς να ανεβάσουν τις τιμές; Σαφώς και όχι. Η άποψη πως η τιμή των videogames είναι σταθερή εδώ και δεκαετίες στα 60€ ενώ τα κόστη ανεβαίνουν έχει καταντήσει πλέον απλά μια δικαιολογία. Η «σταθερή» τιμή των 60€ σου εξασφαλίζει πλέον απλά το βασικό παιχνίδι και η ολοκληρωμένη εμπειρία έχει ανέβει στα 80-90 και 100 ευρώ! Όταν όλα τα παιχνίδια είναι 60€ αρχική κυκλοφορία συν ήδη προγραμματισμένο season pass των 30 και 40 ευρώ, τότε μιλάμε για τουλάχιστον 50% πάνω στην τελική τιμή μιας ολοκληρωμένης εμπειρίας! Πολλοί θα πείτε πως τα DLC δεν είναι απαραίτητα για να ζήσει κάποιος την εμπειρία ενός παιχνιδιού ΑΛΛΑ όταν πλέον οι devs κόβουν επίτηδες περιεχόμενο για να το κάνουν μετά DLC ή συμπεριλαμβάνουν σημαντικά κομμάτια της πλοκής σε αυτά, τότε προφανώς και το basic παιχνίδι είναι λειψό με τον αγοραστή να στερείτε σημαντικό περιεχόμενο. Απλά παραδείγματα για τα παιχνίδια που προανέφερα χωρίς να επεκταθώ πολύ, το The Evil Within 1 είχε σημαντικό για την πλοκή δεύτερο DLC, ενώ το Dead Kings DLC του Unity συνδέει τη σειρά (ξανά) με την Αίγυπτο και γίνεται ξεκάθαρο πως παίζει σημαντικό ρόλο στη πλοκή και τσουπ, λίγα χρόνια αργότερα έχουμε το AC Origins… Ξέρω πως κανείς μας δεν θα πάθει κάτι αν χάσει λίγο από την πλοκή και εξέλιξη ενός παιχνιδιού αλλά ελπίζω να καταλαβαίνεται τον προβληματισμό μου.
Έτσι λοιπόν καταντήσαμε να έχουν όλα τα παιχνίδια κάτι Silver και Gold editions, Deluxe και Ultimate editions με τιμές που φτάνουν τα 99.99€ και πολλές φορές δεν περιέχουν καν κάποιου είδους story DLC αλλά ψηφιακά καλούδια όπως skins, loot boxes και εικονικά νομίσματα για ingame αγορές, δηλαδή ΑΕΡΑ!

Είτε μιλάμε για preorders είτε για «deluxe editions» βλέπουμε να χρεώνουν παραπάνω για να μας δώσουν μια έξτρα αποστολή, 2 skins και το τελευταίο trend, που είναι rare και legendary όπλα. Εδώ το Gran Turismo Sport χρεώνει 10€ παραπάνω την «deluxe» έκδοση του και δίνει 12 επιπλέον αυτοκίνητα και 2 εκατομμύρια ingame credits, δηλαδή αέρα κοπανιστό και δουλειά για τα αυτοκίνητα που έχει γίνει ήδη και έχει περαστεί ήδη στον προυπολογισμό του παιχνιδιού. Δηλαδή με τα 12 αυτοκίνητα παραπάνω ως τυράκι θεωρεί η Polyphony πως θα δώσουν πολλοί 70€ αντί 60€ και θα ξελασπώσει;
Οι εταιρείες και η βιομηχανία έχουν προσαρμοστεί ώστε τα υψηλά κόστη να απορροφούνται διαφορετικά. Τα DLC, Season Pass και Gold κλπ editions υπάρχουν εδώ και αρκετά χρόνια. Επίσης, οι  συνεργασίες marketing καταφέρνουν να σηκώσουν μερικά εκατομμύρια από το συνολικό κόστος, εξ’ου και τα μεγαλύτερα ΑΑΑ παιχνίδια έχουν διαφημιστικές συνεργασίες με τις Microsoft (Shadow of War, AC Origins) ή Sony (Star Wars Battlefront,CoD WW2) προσφέροντας σε αντάλλαγμα αποκλειστικό περιεχόμενο. Τελευταία δε, όλο και περισσότερες είναι και οι συνεργασίες με μάρκες και προϊόντα τύπου σνακς ή αναψυκτικά. Doritos, Mountain Dew, Redbull, Nike, Taco Bell, KFC είναι λίγα από τα brands που παρελαύνουν στις οθόνες μας και μια ματιά στα Destiny, FIFA, NBA 2K, CoD θα σας πείσει, ενώ πολλές φορές προσφέρεται και αποκλειστικό περιεχόμενο, πχ skins ή όπλα με την αγορά των προϊόντων. Εδώ το φετινό WWE 2K18 έχει πάει ένα βήμα παραπέρα, έχει trophies με το σήμα των KFC και Snickers ενώ έχουν κάνει και playable χαρακτήρα τον Coronel Sanders, την μασκότ των KFC!

Για να καταλάβετε, οπουδήποτε αλλού πληρώνετε για την αφαίρεση των διαφημίσεων, πληρώνετε συνδρομητική τηλεόραση για να απολαμβάνετε περιεχόμενο χωρίς διαφημίσεις, πληρώνετε Netflix για να έχετε on demand περιεχόμενο χωρίς διαφημίσεις, πληρώνετε δωρεάν λογισμικό για αφαίρεση διαφημίσεων, ε στα videogames έχουμε φτάσει πλέον να τα πληρώνουμε για να μας πετάνε υποχρεωτικά τις διαφημίσεις!
Έως τώρα λοιπόν, οι εταιρείες έχουν βρει διάφορους τρόπους για να αυξήσουν τα έσοδα τους: Season Pass και DLCs, συμφωνίες με τους platform holders, ήτοι MS και Sony και συμφωνίες με brands για in game διαφημίσεις. Φυσικά δε σταματάμε εδώ, η νέα τρέλα που κατέκλυσε τα ΑΑΑ παιχνίδια είναι τα microtransactions και το παρακλάδι τους, τα loot boxes. Τα microtransactions είναι συνήθως πακέτα από το εκάστοτε εικονικό νόμισμα του παιχνιδιού με το οποίο μπορούμε να αγοράσουμε απευθείας από online store όπλα, skins, να επιταχύνουμε διαδικασίες αναβάθμισης του χαρακτήρα μας κτλ ενώ τα loot boxes έχουν γίνει φέτος το απόλυτο trend για κάθε μεγάλο παιχνίδι που «σέβεται τον εαυτό του». Ξεκινούν από απλά Loot boxes που προσφέρουν skins, emotes και victory poses, βλέπε Overwatch χωρίς να επηρεάζουν καθόλου το gameplay και τελευταία προχωρούν και εμβαθύνουν όλο και περισσότερο επηρεάζοντας ευθέως το gameplay, προσομοιάζοντας pay to win καταστάσεις τύπου φτηνών mobile games και κακών free to play παιχνιδιών. Η «αθώα» τους πλευρά έχει να κάνει με καθαρά cosmetics δωράκια αλλά ήδη βλέπουμε τα πρώτα σημάδια μετάλλαξης τους σε κάτι πιο βαθύ και δυσοίωνο. Πλέον έχουμε loot boxes που επιταχύνουν το progress μας στο παιχνίδι, αναβαθμίζουν τα όπλα μας με buffs, δίνουν σπάνια όπλα και armor, επηρεάζοντας έτσι τις ισορροπίες κόντρα σε κάποιον που δεν έχει δώσει μία δραχμή σε loot boxes. Ακόμα χειρότερα, αν κρίνουμε από τη beta του Star Wars Battlefront 2, τότε τα δωρεάν μελλοντικά DLCs που υποσχέθηκε η ΕΑ ήταν απλά στάχτη στα μάτια για ίσως την χειρότερη εκμετάλλευση των loot boxes που έχουμε δει έως σήμερα.

Αν παραμείνουν έτσι τα πράγματα στο Battlefront 2 έως την κυκλοφορία, η εξέλιξη της κλάσης που παίζουμε στο παιχνίδι ΔΕΝ εξαρτάται από τις ώρες που θα αφιερώσουμε σε αυτόν ΑΛΛΑ από τα Star Cards τα οποία κερδίζουμε ΣΤΗΝ ΤΥΧΗ ανοίγοντας τα Crates του παιχνιδιού. Παρόμοια επιτηδευμένα σκηνικά είδαμε και στο Forza 7 με αλλαγές που μείωναν το εικονικό εισόδημα από τους αγώνες, έτσι ώστε οι παίκτες να στραφούν αναγκαστικά για γρηγορότερο progression στα microtransactions. Φυσικά, ακολουθεί και το Call of Duty το οποίο και εκείνο ξεκίνησε με cosmetics, μετά με consumable όπλα, έβαλε loot boxes στο Modern Warfare Remastered αν έχουν τον Θεό τους και τώρα αναφέρουν πως στο WW2 τα loot boxes θα περιέχουν μόνο cosmetics χωρίς κανένα αντικείμενο που θα επηρεάζει τα στατιστικά του παιχνιδιού. Αυτό που κάνουν ως νέο χαρακτηριστικό είναι πως στο headquarters, στο social space του παιχνιδιού, θα μπορείς να βλέπεις άλλους να ανοίγουν loot boxes και να κερδίζεις και εσύ δωράκια! Μπροστάρης σε όλα αυτά, μα φυσικά η ΕΑ, που εδώ και χρόνια έχει βγάλει εκατομμύρια δολάρια από τα πακέτα που κερδίζεις παίκτες στο FIFA και Madden Ultimate Team και ευθαρσώς δήλωνε τον περασμένο Μάρτιο πως σκέφτονται τρόπους να βάλουν τέτοιους μηχανισμούς στα Battlefield και Battlefront και πως μέσα στα επόμενα χρόνια θα δούμε πολλά τέτοια σκηνικά στα προϊόντα τους! Πως είναι δυνατόν να έχουν άδικο όταν μόνο το Ultimate Team τους απέφερε πέρσι τζίρο περί τα 800 εκατομμύρια δολάρια (!), ο μισός τζίρος δηλαδή από όλο το ψηφιακό επιπρόσθετο περιεχόμενο που πουλάει η ΕΑ στα παιχνίδια της.

Βλέπουμε λοιπόν πως γίνεται μια προσπάθεια να περάσουν στην κουλτούρα των videogames τα loot boxes, όπως πέρασαν και τα DLCs. Στο PC έχουμε φτάσει δε σε σημείο να υπάρχουν sites όπου ποντάρεις για να κερδίσεις skins στο CS GO, αγοραπωλησίες skins για χιλιάδες ευρώ και στο YouTube «fan κανάλια» που η μόνη τους δουλειά είναι να ανοίγουν loot boxes! Και εδώ θέλω να καταλήξω στην επικινδυνότητα των loot crates, ήδη ανέφερα πολλές φορές τις λέξεις ΣΤΗΝ ΤΥΧΗ και θέλω να μου πείτε: Πως λέγεται κάτι όπου ποντάρεις πραγματικά χρήματα και περιμένεις στην τύχη ανταλλάγματα που επιθυμείς; ΤΖΟΓΟΣ. Δεν υπάρχει καμία διαφορά από κάποιον που πάει και βάζει εκατοντάδες ευρώ στα φρουτάκια με κάποιον που πάει και ρίχνει εκατοντάδες ευρώ σε loot boxes με την ευχή να πετύχει το επιθυμητό skin, ποδοσφαιριστή, emote, όπλο, Org, Star Card ή όπως αλλιώς λέγεται. Φυσικά, οι επιτροπές ηλικιακής ταξινόμησης βιντεοπαιχνιδιών, η αμερικανική ESRB και η ευρωπαϊκή PEGI , έχουν ήδη δηλώσει πως δεν θεωρούν τα loot boxes τζόγο γιατί όπως και να χει δίνουν ένα αντάλλαγμα στο τέλος, άσχετα αν αυτό μπορεί να μη μας αρέσει, κάτι παρόμοιο δηλαδή με τα παιχνίδια καρτών που αγοράζουμε φακελάκια με κάρτες στα τυφλά. Στην τελική, πετάνε το μπαλάκι στις εθνικές επιτροπές ελέγχου τυχερών παιγνίων, ώστε να αποφασίσουν αυτές για τα loot boxes στα videogames.


Καταλαβαίνω εν μέρει την άποψη τους αλλά αυτό δεν αλλάζει το γεγονός πως προκαλείται εθισμός και προφανέστατα προσπάθεια των εταιρειών προς αυτή την κατεύθυνση. Όταν ολόκληρο το παιχνίδι στήνεται με τέτοιο τρόπο ώστε να σπρώξουν τον παίκτη να ρίξει χρήματα για να δει αληθινή πρόοδο ενάντια στους αντιπάλους του, είναι ξεκάθαρα μια εικονική παγίδα με στόχο το πορτοφόλι μας. Πόσες ιστορίες έχουμε ακούσει για αλόγιστες σπατάλες σε microtransactions από μικρούς και μεγάλους στα mobile παιχνίδια που πρωτοδίδαξαν αυτού του είδους τις συναλλαγές; Το όλο σύστημα των loot boxes είναι τόσο μελετημένο ώστε να μιλά απευθείας στην ψυχολογία του παίκτη. Προσέξτε, κάθε φορά που πάτε να ανοίξετε ένα loot box τα πάντα είναι φτιαγμένα ώστε να αυξήσουν κατακόρυφα την ανυπομονησία του παίκτη και την προσμονή. Τα κουτιά «ζορίζονται» να ανοίξουν, χρώματα, φώτα και ηχητικά προβάλλονται στην οθόνη ώστε να δημιουργήσουν μια τεχνητή αγωνία στον παίκτη πως κάτι σημαντικό γίνεται και περιμένει εκείνη τη στιγμή. Αυτό ήταν, το αποτέλεσμα δε τους νοιάζει, για τους devs είναι το ίδιο κέρδος. Αν έχεις τύχει κάτι «καλό» στο κουτί σου τότε «είδες» πως έχεις κέρδος με τα loot boxes, αν δεν πέτυχες τίποτα αξιόλογο, δεν πειράζει, πάμε για άλλη μια γύρα, ίσως στο επόμενο..

Ξέρω πως πολλοί θα πείτε «και εμένα τι με νοιάζει«, «εγώ δεν δίνω ούτε ευρώ, δεν είμαι θύμα» κτλ αλλά τα προβλήματα μας αγγίζουν όλους. Από ανήλικους και ενήλικους επιρρεπείς παίκτες στο τζόγο, ανισορροπία στο gameplay ανάλογα με το πορτοφόλι του καθενός, παιχνίδια και είδη που θα μεταλλαχθούν προκειμένου να μπορούν να «φιλοξενήσουν» loot boxes. Ξεκινήσαμε από τα mobile και facebook games και έχουμε φτάσει πλέον να δηλητηριάζονται μέχρι και single player action εμπειρίες στον βωμό του τυφλού κέρδους. Και όλα αυτά φυσικά, αφού κληθεί ο gamer να πληρώσει μπροστά 50 και 60 ευρώ για να υπομείνει ένα παιχνίδι χτισμένο πάνω σε pay to win καταστάσεις. Αν θεωρούν τόσο δίκαιο το σύστημα τους, θα ήθελα να δω στα αυριανά παιχνίδια, πχ στο Star Wars Battlefront 2, να δίνεται δωρεάν στο PS Store και ας βγάλει ότι βγάλει η EA από τα microtransactions και loot boxes.

 

Για να κλείσω, γιατί πραγματικά θα μπορούσα να γράψω άλλα τόσα. Η ευθύνη πέφτει βαριά στους gamers, σε όλους εμάς. Ψηφίστε με το πορτοφόλι σας και δείξτε το δρόμο για τα παιχνίδια που θέλουμε να παίζουμε, μόνο έτσι θα καταλάβουν οι εταιρείες. Προς το παρόν ο δρόμος είναι διπλής κατεύθυνσης, οι εταιρείες βάζουν loot boxes κτλ γιατί υπάρχει τζίρος και όσο υπάρχει τζίρος δεν πρόκειται να πάνε πουθενά τα microtransactions. Προσωπική μου άποψη, οι μικροσυναλλαγές και τα loot boxes ήρθαν για να μείνουν, βλέπω να γίνονται μια απλή καθημερινότητα για τον gamer και να ενσωματώνονται στην gaming κουλτούρα όπως τα DLCs. Εξάλλου, η μαγιά από τα mobile και facebook games έπιασε τόπο για τα καλά και όλοι αυτοί που τα συνήθισαν στα κινητά φυσικό είναι να μην ενοχληθούν όταν τα βρουν μπροστά τους στις κονσόλες. Τουλάχιστον, ελπίζω να περιοριστούν σε cosmetics αντικείμενα και να μπορούν να διαχωριστούν από το gameplay του παιχνιδιού και όποιος θέλει ας επενδύσει.

Αυτά από εμένα, πείτε μου εσείς τις δικές σας απόψεις στα σχόλια.